نان همواره در نزد ایرانیان از جایگاه خاصی برخوردار بوده و قوت اصلی مردم کشورمان را تشکیل می­دهد و بخش قابل توجهی از پروتئین و انرژی مورد نیاز بدن و همچنین انواع ویتامین­های گروه B و آهن و فیبر غذایی از آن تامین می­گردد. سرانه مصرف نان در کشور 320 گرم در روز برآورد شده است. بی شک تهیه و تولید و عرضه نان سالم و بهداشتی در حفظ سلامت جامعه موثر خواهد بود.

در کشور ما انواع مختلفی از نان مانند سنگک، بربری، تافتون، لواش و نان­های حجیم و نیمه حجیم طبخ می­گردد که هر کدام خصوصیات و ویژگی­های خاصی دارند و با آرد مخصوص به خود طبخ می­گردند. تفاوت اساسی این آردها در مقدار سبوس موجود در آن­هاست.به دلیل اهمیت تغذیه­ای سبوس متخصصین تغذیه مصرف مرتب و روزانه آن را توصیه می­نمایند.

از بین نان­های سنتی، نان سنگک با آرد سبوس­دار طبخ می­گردد، به این معنا که آرد آن بیشترین مقدار سبوس را داراست. از این رو در مقایسه با نان­های دیگر از ارزش غذایی بالاتری برخوردار است. لازم به ذکر است که هر چه میزان سبوس آرد بالاتر باشد نان تیره­تر خواهد شد و لذا از این طریق می­توان تشخیص داد که مقدار سبوس کدام نان بیشتر است. به همین دلیل نان سنگک در مقایسه با نان لواش تیره­تر می­باشد.

سبوس

سبوس جدار خارجی گندم را تشکیل می­دهد و آن قسمت از گندم است که دارای مقادیر زیادی از فیبر، مواد معدنی و ویتامین­هاست. به طور میانگین، ویتامین، مواد معدنی و فیبر در نان سبوس دار (مانند سنگک) دو برابر نان­­های روشن است. سبوس نان از یبوست پیشگیری می­نماید. علاوه بر این سبوس از مواد غذایی مورد نیاز آن بخش از باکتری­های روده است که علیه بیماری­های میکروبی روده عمل می­کند و سیستم ایمنی بدن را فعال می­سازد. همچنین مواد فیبری موجود در نان سبوس­دار، کلسترول و مواد سمی حاصل از تجزیه مواد غذائی را جذب کرده و از روده دفع می­کنند.

نکات مهم در خرید نان

  • از خرید نان­های بسته­بندی بدون مجوز وزارت بهداشت از سوپرمارکت­ها خودداری نمایید.
  • مصرف نان­هایی که در پشت آن­ها دانه های سیاه رنگ و سوخته وجود دارد برای سلامتی مضر بوده و بهتر است قبل از مصرف با برس مناسب نان از نان جدا شود. در غیر اینصورت این قسمت از نان را استفاده نکنید.
  • بسته بندی نان در نانوایی بایستی هنگامی که نان کاملاً سرد شده باشد(حدود 20 درجه سانتیگراد) انجام شود، زیرا حرارت باقیمانده در نان باعث ایجاد رطوبت و بخار در کیسه نان و در نتیجه مرطوب شدن و کپک زدن نان میشود.
  • از نانوایی­هایی نان بخرید که در تهیه نان از خمیرمایه استفاده می­کنند.
  • از نانوایی­هایی نان بخرید که حداقل ضوابط بهداشتی از نظر بهداشت فردی و عمومی را رعایت می­کنند.
  • شناسایی و معرفی واحدهای خبازی که از افزودنی­های غیر مجاز در تولید نان استفاده می­نمایند، به ارتقاء سطح سلامت و کیفیت نان کمک خواهد کرد.
  • ·        در صورت مشاهده هر­گونه تخلف بهداشتی با سامانه 1490 وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و در صورت مشاهده تخلفاتی از قبیل گرانفروشی و کم­فروشی با سامانه 124 وزارت صنعت، معدن و تجارت تماس حاصل نمایید.

نکات مهم در نگهداری نان

  • به عنوان یک قاعده کلی، زمان نگهداری نان بستگی به نوع مواد اولیه و میزان آن­ها دارد. معمولاً یک نان حجیم و بزرگ خیلی دیرتر از یک نان کم حجم بیات می­شود.
  • در زمان خرید، به نان تازه و داغ کمی فرصت دهید تا خنک شود.
  • پس از خنک شدن نان، به آهستگی نان­ها را در پارچه تمیزی قرار داده و به منزل ببرید.
  • هرگز از روزنامه برای حمل نان استفاده نکنید.
  • از قرار دادن نان­های داغ در داخل کیسه­های نایلونی خودداری کنید زیرا این عمل باعث می­شود که نان عرق کند و زودتر بیات شود. همچنین شرایط مناسب برای کپک زدن فراهم شده و دور ریز نان افزایش یابد.
  • هرگز نباید نان را در یخچال نگهداری کرد، زیرا درجه حرارت کمتر از 15 درجه سانتیگراد (بالاتر از نقطه انجماد)، باعث بیات شدن سریع نان می­شود.

می­توانید در منزل نان­ها را به اندازه دلخواه برش داده و بلافاصله در کیسه­های مخصوص فریزر قرار دهید و در فضای مناسبی از فریزر که از سایر بسته­های فریزری دور باشد به مدت طولانی نگهداری کنید.